ট্রেফেলগাৰ স্কোয়াৰ-ঋত্বিক পৰাশৰ 

ট্ৰেফেলগাৰ স্কোয়াৰ হৈছে ইংলেণ্ডৰ মধ্য লণ্ডনত অৱস্থিত এটি ৰাজহুৱা চৌহদ আৰু পৰ্যটকৰ আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দুস্বৰূপ। এই ঠাইখনৰ পূৰ্বৰ নাম আছিল চাৰিংক্ৰছ। ইয়াৰ মাজত আছে নেলচনৰ স্তম্ভ, যাৰ দুয়োফালে চাৰিটা সিংহৰ ভাস্কৰ্য্যৰ লগতে ইয়াত যথেষ্ট সংখ্যক প্ৰতিমূৰ্ত্তি আৰু ভাস্কৰ্য্য আছে। নৱবৰ্ষৰ প্ৰাকক্ষণত জনসাধাৰণৰ সমাৱেশৰ অন্যতম বিশিষ্ট অনুষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত ৰাজনৈতিক সভা, প্ৰতিবাদ, সামাজিক সমাৱেশ আদি অন্যতম। এসময়ত ই পাৰ চৰাইৰ বাবে বিখ্যাত আছিল আৰু ইহঁতক খুৱাই দিয়াটো আছিল পৰ্যটকৰ এক প্ৰধান আকৰ্ষণ স্বৰূপ। ঐতিহাসিক ট্রেফেলগাৰ যুদ্ধৰ স্মৃতিক সুঁৱৰি এই প্ৰসিদ্ধ ৰাজহুৱা চতুষ্কোণ ক্ষেত্ৰৰ নাম ট্রেফেলগাৰ স্কোয়াৰ ৰখা হৈছে। ১৮০৫ চনৰ ২১ অক্টোবৰত নেপোলিয়ন বোনাপার্টৰ নেতৃত্বাধীন ফৰাচী নৌ বাহিনীক ব্রিটিছ নৌ সেনাই পৰাজিত কৰি নেপোলিয়নৰ বিজয়গতি স্তব্ধ কৰিছিল। প্ৰথমতে এই স্কোয়াৰৰ নাম আছিল ‘ৰজা চতুর্থ উইলিয়ামৰ স্কোৱাৰ’। পৰৱৰ্তী সময়ত জর্জ লেডৱেল টেইলৰে বৰ্তমানৰ নামটো প্ৰস্তাৱ কৰে আৰু সেইমতেই ই ট্রেফেলগাৰ স্কোয়াৰ হিচাপে পৰিচিত হৈ পৰে। এই ক্ষেত্ৰৰ উত্তৰ অংশ ইংলেণ্ডৰ ৰজাৰ অন্তৰ্গত আছিল। ৰজা প্ৰথম এডৱাৰ্ডৰ সময়ৰে পৰা এই অংশ ৰাজকীয় অশ্বশালা হিচাপে ব্যৱহৃত হৈ আহিছিল। দক্ষিণ অংশহে আছিল মূল পথ সংযোগস্থলী। লণ্ডনৰ পৰা অহা আৰু আনফালে বেষ্টমিনষ্টাৰ চিটিৰ পৰা অহা পথবোৰ ইয়াতে সংযোজিত হৈছিল। এই যুগ্ম মহানগৰৰ প্রায় কেন্দ্ৰত অৱস্থিত এই স্কোয়াৰক লণ্ডনৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ বুলি কোৱা হয়। লণ্ডনৰ পৰা সকলো দিশৰ ঠাইসমূহৰ দূৰত্ব এই স্থানৰ পৰা নিৰূপণ কৰা হয়। ঊনবিংশ শতিকাৰ কুৰিৰ দশকত প্রিন্স ৰিজেন্টে এই স্থানৰ বিকাশৰ বাবে স্থপতিবিদ জন নাছক দায়িত্ব দিয়ে। নাছে এই স্কোয়াৰৰ বহু অংশ মুকলি কৰি তাক মনোমোহা কৰিবলৈ যত্ন কৰিছিল। তাৰ পৰৱৰ্তী সময়ত ছাৰ চাৰ্লছ বেৰীয়ে এই স্কোয়াৰৰ উন্নতকৰণৰ কাম হাতত লয় আৰু ১৮৪৫ চনত তেওঁ সেই কাম সমাপ্ত কৰে। ১৯৫০ চনৰ শেষৰ ফালে চৌহদটোৰ দক্ষিণ দিশত নিৰ্মাণৰ কামত আন্তঃহিমবাহ যুগৰ চিন পোৱা গৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত গুহাৰ সিংহ, গঁড়, হাতী, হিপ্পো আদিৰ অৱশিষ্ট আছিল। এই স্থান তেৰশ শতিকাৰ পৰাই উল্লেখযোগ্য। প্ৰথম এডৱাৰ্ডৰ ৰাজত্বকালত ই কিংছ মিউছৰ আয়োজন কৰিছিল যি দক্ষিণৰ টি-জাংচনৰ পৰা উত্তৰত চাৰিং ক্ৰছলৈকে গৈছিল; য’ত চিটি ষ্ট্ৰেণ্ডে উত্তৰ দিশত ৱেষ্টমিনিষ্টাৰৰ পৰা অহা হোৱাইট হ’লক লগ পাইছিল। দ্বিতীয় ৰিচাৰ্ডৰ ৰাজত্বকালৰ পৰা সপ্তম হেনৰীলৈকে মিউজবোৰ ষ্ট্ৰেণ্ডৰ পশ্চিম মূৰত আছিল। ইয়াত বাজপতি ৰখাৰ প্ৰথাৰ পৰাই “ৰয়েল মিউজ” নামটো আহিছে। ১৫৩৪ চনত জুইৰ পিছত মিউবোৰ পুনৰ গোহালি হিচাপে নিৰ্মাণ কৰা হয় আৰু চতুৰ্থ জৰ্জে বাকিংহাম প্ৰাসাদলৈ স্থানান্তৰ নকৰালৈকে তাতেই থাকে। ট্ৰেফালগাৰ স্কোয়াৰ ৰাণীৰ মালিকানাধীন আৰু গ্ৰেটাৰ লণ্ডন কৰ্তৃপক্ষই পৰিচালনা কৰে। আনহাতে, নৰ্থ টেৰেচৰ পথচাৰী অঞ্চলকে ধৰি চৌহদটোৰ চাৰিওফালে থকা পথবোৰৰ মালিক ৱেষ্টমিনিষ্টাৰ চিটি কাউন্সিল। চৌহদটোৰ তিনিওফালে ৰাস্তাৰে এটা বৃহৎ কেন্দ্ৰীয় অঞ্চল আৰু উত্তৰ দিশত নেচনেল গেলেৰীৰ সন্মুখত টেৰেচ আছে। চৌহদটোৰ চাৰিওফালে থকা ৰাস্তাবোৰ লণ্ডন চহৰৰ পশ্চিমে যোৱা এটা ডাঙৰ পথ এ৪ ৰ অংশ। ১৯২৬ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত একমুখী ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ঘূৰণীয়া ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন নোহোৱালৈকে চৌহদটোৰ চাৰিওফালে দুয়োফালে যান-বাহন চলিছিল, কিয়নো চাৰিওফালে পথ আছিল। ২০০৩ চনত এই কাম সম্পূৰ্ণ কৰি পথৰ প্ৰস্থ হ্ৰাস কৰি উত্তৰ দিশলৈ যাতায়ত বন্ধ কৰি দিয়া হয়। নেলচনৰ স্তম্ভটো চৌহদৰ মাজত, দুয়োফালে এটা ফোৱাৰা আছে, যিটো ১৯৩৭ চনৰ পৰা ১৯৩৯ চনৰ ভিতৰত ছাৰ এডউইন লুটিয়েন্সে অংকন কৰিছিল। স্তম্ভটোৰ ওপৰত ট্ৰেফেলগাৰ যুদ্ধত ব্ৰিটিছ নৌসেনাৰ কমাণ্ডাৰ হ’ৰেচিঅ’ নেলছনৰ মূৰ্তি আছে।

চৌহদটোৰ উত্তৰে নেচনেল গেলেৰী আৰু পূবে ছেইণ্ট মাৰ্টিন-ইন-দ্য-ফিল্ডছ চাৰ্চ। লগতে পূবে দক্ষিণ আফ্ৰিকা হাউচ, আৰু চৌহদৰ সিপাৰে কানাডা হাউচ। দক্ষিণ-পশ্চিমে এডমিৰালটি আৰ্চৰ মাজেৰে বাকিংহাম পেলেচলৈ যোৱা দ্য মল, দক্ষিণে হোৱাইটহল আৰু পূবে ষ্ট্ৰেণ্ড। নেচনেল গেলেৰী আৰু গীৰ্জাৰ মাজৰ পৰা চাৰিং ক্ৰছ পথ পাৰ হৈ যায়। লণ্ডন আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ডৰ চাৰিং ক্ৰছ ষ্টেচনত থকা চৌহদত উত্তৰ আৰু বেকাৰলু লাইনত বাহিৰলৈ ওলাই যোৱাৰ পথ আছে। লাইনবোৰৰ পৃথক পৃথক ষ্টেচন আছিল, বেকাৰলু লাইনত থকা প্ৰথমটোৰ নাম আছিল ট্ৰেফেলগাৰ স্কোয়াৰ। পিছলৈ ১৯৭৯ চনত জুবিলী লাইন নিৰ্মাণৰ অংশ হিচাপে ইয়াৰ নাম সলনি কৰা হয় আৰু ১৯৯৯ চনত ৱেষ্টমিনিষ্টাৰলৈ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ট্ৰেফালগাৰ স্কোয়াৰৰ এটা বিন্দুক আইন প্ৰণয়নৰ ক্ষেত্ৰত আৰু ৰাজধানীৰ পৰা দূৰত্ব জুখিলে লণ্ডনৰ চৰকাৰী কেন্দ্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়।

ট্ৰেফেলগাৰ ক্ষেত্ৰত ১৯৪৭ চনৰ পৰা প্ৰত্যেক বছৰে বৰদিনৰ অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ব্ৰিটেইনৰ সমৰ্থনৰ বাবে কৃতজ্ঞতাৰ প্ৰতীক হিচাপে নৰৱেৰ ৰাজধানী চহৰ অছল’ ই লণ্ডনৰ বৰদিনৰ গছ হিচাপে নৰৱেৰ এটা স্প্ৰুচ উপহাৰ দিয়ে। সুন্দৰকৈ সজাই তোলা বৰদিনৰ গছজোপা এক অনুষ্ঠানত জ্বলোৱা হয়। সাধাৰণতে বৰদিনৰ বাৰ দিন আগতে অনুষ্ঠিত হয়। ৰাইজৰ বাবে মুকলি এই মহোৎসৱ বৃহৎ সংখ্যক লোক আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু স্বৰূপ।  বৰদিনৰ দ্বাদশ নিশা গছজোপা পুনঃব্যৱহাৰৰ বাবে নমাই দিয়া হয়। ১৯৮০ চনত ৱেষ্টমিনিষ্টাৰ চিটি কাউন্সিলে ৫ হাজাৰ পাউণ্ড ৰাহি কৰিবলৈ এই অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰাৰ ভাবুকি দিছিল যদিও সিদ্ধান্ত ওলোটা হয়। হেড ফৰেষ্টাৰজনে অছলোৰ পৌৰসভাৰ অৰণ্যৰ পৰা গছজোপা বাছি লৈ উত্তৰ সাগৰৰ সিপাৰে ফেলিক্সষ্ট’ বন্দৰলৈ পঠিয়াইছিল, তাৰ পৰৱৰ্তী সময়ত পথেৰে ট্ৰেফেলগাৰ চ’কলৈ লৈ গৈছিল। প্ৰথম গছজোপা ৪৮ ফুট (১৫ মিটাৰ) ওখ আছিল যদিও শেহতীয়াকৈ ই প্ৰায় ৭৫ ফুট (২৩ মিটাৰ) লৈ বৃদ্ধি পাইছে। ১৯৮৭ চনত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে নিজকে গছত বান্ধি লয়। ১৯৯০ চনত নৱবৰ্ষৰ পাৰ্টিৰ মাত্ৰ কেইঘণ্টামান আগতে এজন লোকে চেইনচ’ৰে গছত খুন্দা মাৰিছিল। তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি গছৰ অস্ত্ৰোপচাৰ বিশেষজ্ঞই গছজোপা মেৰামতি কৰি গছজোপা ক্ৰেনত ওলোমাই থোৱাৰ সময়ত ডালৰ পৰা ছিদ্ৰযুক্ত অংশবোৰ আঁতৰাই পেলাইছিল।

ট্রেফেলগাৰ স্কোয়াৰ ৰাজনৈতিক বিক্ষোভ প্রদর্শনৰ স্থান হিচাপেও বিখ্যাত। তদুপৰি তাত কেইবাটাও ধুনীয়া মূর্ত্তি আৰু স্থাপত্যৰ নিদর্শন আছে। ১৯৯৬ চনৰ ২৬ জুনত ইউএফএ ইউৰোপিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপত ইংলেণ্ডৰ হাতত জাৰ্মানীয়ে ছেমি ফাইনেলত পৰাজয়ৰ পিছত চৌহদত দাঙ্গা আৰম্ভ হয় আৰু বহুতে আহত হয়। একবিংশ শতিকাত ট্ৰেফেলগাৰ চৌহদত বিভিন্ন ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা আৰু বিজয় পেৰেড অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে। ২০০২ চনৰ ২১ জুনত আনুমানিক ১২,০০০ দৰ্শকে বৃহৎ টেলিভিছনৰ পৰ্দাত ব্ৰাজিল বনাম ইংলেণ্ডৰ খেলখন চাবলৈ সমবেত হয়। ইংলেণ্ডে ২০০৩ চনৰ ৯ ডিচেম্বৰত ৰাগবী বিশ্বকাপ জয় আৰু ২০০৫ চনৰ ১৩ ছেপ্টেম্বৰত এছেছ শৃংখলাৰ জয় উদযাপন কৰিবৰ বাবে এই চৌহদটো নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। ২০০৫ চনৰ ৬ জুলাইত ট্ৰেফেলগাৰ স্কোয়াৰত ২০১২ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক আয়োজন কৰাৰ বাবে লণ্ডনে কেটি হিল আৰু মাৰ্গাৰেট টেইলৰে আয়োজন কৰা ১১৭ সংখ্যক আই অ’ চি অধিবেশনত অফিচিয়েল ৱাচ পাৰ্টি আয়োজন কৰিছিল। অভিযান্ত্ৰিক আৰু বতৰ সম্পৰ্কীয় ভুলৰ বাবে এদিনৰ পিছত বন্ধ হ’লেও ২০১১ চনৰ মাৰ্চ মাহত কাউণ্টডাউন ঘড়ী এটা সৃষ্টি কৰা হৈছিল। ২০০৭ চনত ই ট্যুৰ ডি ফ্ৰান্সৰ মুকলি অনুষ্ঠান আয়োজন কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী দৌৰৰ বাবে পাঠ্যক্ৰমৰ অংশ আছিল। ষ্টেপনিৰ এটা ট্ৰেফেলগাৰ স্কোয়াৰ ১৮১০ চনত প্ৰকাশিত লকীজ টপোগ্ৰাফী অৱ লণ্ডনত লিপিবদ্ধ কৰা হৈছিল। নৰ্থ ইয়ৰ্কশ্বাৰৰ স্কাৰবাৰ’ ৰ ট্ৰেফেলগাৰ স্কোয়াৰ চহৰৰ নৰ্থ মেৰিন ৰোড ক্ৰিকেট খেলপথাৰৰ নামেৰে ট্ৰেফেলগাৰ স্কোয়াৰ এণ্ডৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।

*******